Kể từ mâu thuẫn với nổ ra Ukraine vào tháng 2/2022, Nga đã âm thầm hưởng lợi từ đà tăng mạnh của giá vàng toàn cầu, giúp bù đắp phần lớn thiệt hại tài chính do các lệnh trừng phạt của phương Tây.
Ước tính, giá trị lượng vàng do Ngân hàng Trung ương Nga (BoR) nắm giữ đã tăng thêm hơn 216 tỷ USD, mức tăng tương đương với khối tài sản chủ quyền của Nga đang bị đóng băng tại châu Âu.
Trong khi Liên minh châu Âu (EU) vừa gia hạn lệnh đóng băng khoảng 210 tỷ euro (244 tỷ USD) tài sản nhà nước Nga vào tháng 12, thì giá trị vàng trong kho của Nga lại không ngừng tăng. Đây được xem là lá chắn tài chính mới của Moscow, khi phần lớn tài sản nước ngoài khác như ngoại tệ và chứng khoán không thể sử dụng được do lệnh phong tỏa.
Nga hiện là quốc gia khai thác vàng lớn thứ hai thế giới, với sản lượng hơn 300 tấn mỗi năm. Tuy nhiên, kể từ năm 2022, vàng Nga đã bị loại khỏi các thị trường phương Tây, không còn được chấp nhận bởi Hiệp hội Thị trường Vàng London (LBMA), trung tâm giao dịch vàng phi tập trung lớn nhất toàn cầu. Điều này khiến khả năng bán vàng của Nga ở quy mô lớn gặp khó khăn, ngay cả tại châu Á, nơi các nhà sản xuất vàng bị trừng phạt của Nga cũng đang tranh giành thị phần.
Dù vậy, Nga hầu như không bán ra hoặc tích lũy thêm vàng trong giai đoạn kể từ khi chiến sự bùng nổ. Phải đến cuối năm 2025, BoR mới bắt đầu sử dụng một phần nhỏ dự trữ vàng để tài trợ cho ngân sách nhà nước. Theo dữ liệu vừa công bố, lượng vàng của ngân hàng trung ương giảm nhẹ 6,22 tấn xuống còn 2.326,57, chủ yếu do các giao dịch liên quan đến việc Bộ Tài chính bán tài sản từ Quỹ Phúc lợi Quốc gia.
Trong khi đó, giá vàng toàn cầu tăng mạnh trong 4 năm qua do lạm phát kéo dài, căng thẳng địa chính trị, và nhu cầu trú ẩn tài sản tăng cao.
Riêng năm 2025, vàng đã tăng tới 65%, mức tăng mạnh nhất kể từ năm 1979, giúp tăng đáng kể giá trị nắm giữ của các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới, kể cả không mua thêm vàng.
Dữ liệu mới nhất cho thấy Nga hiện nắm dự trữ quốc tế trị giá khoảng 755 tỷ USD, trong đó vàng chiếm hơn 326,5 tỷ USD. Chỉ riêng từ đầu năm 2026 đến nay, giá vàng đã tăng thêm hơn 8%, vượt mốc 4.700 USD/ounce.
Bộ Tài chính Nga dự báo giá vàng có thể tiếp tục tăng lên 5.000 USD/ounce và hơn thế nữa trong dài hạn, do các nhà đầu tư ngày càng mất niềm tin vào các đồng tiền dự trữ như USD và euro.
Phó Bộ trưởng Tài chính Nga Aleksey Moiseev khẳng định, việc phương Tây tìm cách tịch thu tài sản Nga ở nước ngoài càng khiến vàng trở thành lựa chọn an toàn hơn, đẩy nhu cầu tăng cao. Đây cũng là lý do Nga chuyển trọng tâm từ ngoại tệ sang vàng, bất chấp bị loại khỏi thị trường vàng quốc tế.
Tính đến cuối năm 2025, giá trị vàng dự trữ của Nga đã tăng gấp đôi, trong khi dự trữ ngoại tệ và tài sản phi vàng giảm khoảng 14%. Hiện nay, vàng chiếm 43% tổng dự trữ quốc gia của Nga, so với chỉ 21% trước chiến sự.
Tuy nhiên, một phần lớn tài sản Nga vẫn đang bị phong tỏa ở nước ngoài. Năm 2022, Bộ Tài chính Nga cho biết khoảng 300 tỷ USD tài sản quốc gia đã bị đóng băng ở phương Tây. Tương lai số tài sản này vẫn đang là chủ đề tranh cãi gay gắt.
EU từng thảo luận về việc dùng tài sản bị đóng băng để cho Ukraine vay, nhưng kế hoạch cuối cùng thất bại do thiếu đồng thuận. Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Nga đã khởi kiện Euroclear tại Moscow, yêu cầu bồi thường 18,2 nghìn tỷ rúp (227 tỷ USD).
Thống đốc BoR Elvira Nabiullina khẳng định ngân hàng không có ý định rút đơn và đang xem xét khởi kiện tại các tòa án quốc tế.
Theo News18
Adblock test (Why?)
