Một nghiên cứu mới cho thấy, việc cho nhân viên nghỉ ngơi đúng nghĩa có thể mang lại cảm giác được tôn trọng và ghi nhận như một con người trọn vẹn, thay vì chỉ là một phần trong guồng máy lao động.
Trong nhiều doanh nghiệp, tiền thưởng vẫn được xem là hình thức động viên hiệu quả và phổ biến nhất. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu công bố ngày 4/2 gợi mở rằng đã đến lúc các nhà quản lý cần nhìn nhận lại quan niệm “thưởng tiền là tối ưu”.
Nghiên cứu chỉ ra: Đây mới là món quà ý nghĩa nhất với nhân viên
Công trình do Giáo sư Sanford DeVoe, giảng viên Trường Quản lý Anderson (Đại học California, Los Angeles, Mỹ), dẫn dắt cho thấy: Thời gian nghỉ ngơi là phần thưởng mang lại tác động tâm lý tích cực hơn cả tiền mặt.
Theo nhóm nghiên cứu, khi được nghỉ phép có lương, người lao động ít cảm thấy mình bị đối xử như công cụ tạo ra giá trị, mà được công nhận là những cá nhân có đời sống riêng và nhu cầu cân bằng.
Các nhà khoa học gọi cảm giác này là “được đối xử như một con người”. Giáo sư DeVoe nhấn mạnh, trạng thái tâm lý đó có liên hệ chặt chẽ với mức độ hài lòng trong công việc, sự gắn bó với tổ chức, chất lượng quan hệ đồng nghiệp và đặc biệt là việc giảm ý định nghỉ việc.
Để kiểm chứng, nhóm nghiên cứu đã khảo sát khoảng 1.500 người, yêu cầu họ hồi tưởng cảm xúc khi từng nhận thưởng bằng tiền và khi được thưởng ngày nghỉ. Trên thang đo 7 điểm, tiền thưởng đạt mức trung bình 5,04 điểm, trong khi nghỉ phép có lương đạt 5,4 điểm.
Theo Giáo sư DeVoe, sự khác biệt này tuy không lớn về mặt con số nhưng lại phản ánh một thay đổi đáng kể trong trải nghiệm tâm lý. “Đó là ranh giới giữa trạng thái trung tính và cảm giác thực sự được thấu hiểu, được tôn trọng như một con người”, ông lý giải.
Ở một thí nghiệm khác với 500 người tham gia, nhóm nghiên cứu phát hiện những người được hứa thưởng bằng ngày nghỉ có xu hướng hình dung rõ ràng hơn về việc tách bạch giữa công việc và đời sống cá nhân. Chính khoảng cách tâm lý này giúp họ cảm thấy mình không bị công việc chi phối hoàn toàn, từ đó nâng cao cảm giác được trân trọng.
Nghỉ phép thực sự có ý nghĩa: Được quyền “ngắt kết nối”
Tuy nhiên, tác dụng tích cực của việc nghỉ phép chỉ phát huy khi người lao động thực sự được “ngắt kết nối”. Trong thí nghiệm thứ ba, 200 người được yêu cầu tưởng tượng đang đi nghỉ và nhận tin nhắn. Một nửa nhận tin từ bạn bè, nửa còn lại nhận tin liên quan đến công việc từ cấp trên. Kết quả cho thấy, nhóm bị sếp liên lạc có mức cảm nhận “được là con người” giảm mạnh xuống còn 4,1 điểm, thấp hơn đáng kể so với mức 5,4 điểm của nhóm còn lại.
Theo Giáo sư DeVoe, chỉ một sự can thiệp nhỏ từ công việc cũng đủ làm mất đi lợi ích tâm lý của kỳ nghỉ. “Điều cốt lõi không nằm ở việc rời khỏi văn phòng, mà là công việc có thực sự tạm buông tha cho nhân viên hay không”, ông nhấn mạnh.
Từ các kết quả trên, nghiên cứu kết luận rằng với những nhà quản lý theo đuổi hiệu suất lâu dài, việc tạo điều kiện để nhân viên có những khoảng thời gian nghỉ ngơi hoàn toàn, không bị làm phiền, có thể trở thành đòn bẩy hiệu quả. Trong nhiều trường hợp, điều này còn mang lại giá trị bền vững hơn cả những khoản thưởng bằng tiền mặt.
Thực tế
Không ưu tiên thưởng tiền mặt vào dịp cuối năm, trên thế giới, nhiều doanh nghiệp đang đi theo một hướng khác. Có công ty chủ động điều chỉnh lại chính sách phúc lợi, chuyển sự quan tâm sang sức khỏe người lao động, quỹ thời gian nghỉ ngơi và những lợi ích mang tính lâu dài.
Chẳng hạn, một số doanh nghiệp trong lĩnh vực trò chơi điện tử từng gây chú ý khi quyết định kéo dài kỳ nghỉ Tết lên tới 12 ngày, nhiều hơn đáng kể so với khung nghỉ lễ thông thường. Động thái này được xem như cách để giảm áp lực làm việc cao độ vốn đặc trưng của ngành.
Đối với những nhân viên vẫn phải túc trực trong dịp Tết, doanh nghiệp không chỉ chi trả tiền lương làm thêm theo đúng quy định pháp luật, mà còn bổ sung các khoản hỗ trợ khác. Chẳng hạn, họ được nhận phụ cấp tính theo ngày, các gói chăm sóc dành cho gia đình hoặc được cộng thêm ngày nghỉ bù có lương sau kỳ nghỉ lễ.
ByteDance (công ty mẹ của TikTok) lại lựa chọn tăng mạnh ngân sách cho bảo hiểm y tế, nha khoa, tiêm chủng cho con của nhân viên, cùng các gói tập luyện sức khỏe.
(Tổng hợp)
Adblock test (Why?)
