nyse
Administrator
Vé xem – cuộc chơi của người giàu và bài toán thương mại hóa
FIFA tự hào công bố hơn 500 triệu yêu cầu vé đã được ghi nhận trong giai đoạn phân phối thứ ba. Nhưng ẩn sau con số “kỷ lục” là một thực tế lạnh lùng: vé đắt đến mức phi lý. Lần đầu tiên, FIFA áp dụng mô hình giá động (dynamic pricing) – điều chỉnh theo nhu cầu thị trường. Kết quả, giá vé trận chung kết tăng đến chín lần so với World Cup 2022 (đã tính lạm phát), đặc biệt ở nhóm giá thấp nhất.
FIFA biện minh rằng chính sách này phù hợp với “thông lệ thương mại Bắc Mỹ” và giúp tối đa hóa nguồn thu để “tái đầu tư cho phát triển bóng đá toàn cầu.” Nhưng ngay cả với thiện chí lớn nhất, điều đó cũng không thể che giấu sự thật: người hâm mộ bình dân đang bị loại khỏi sân khấu bóng đá lớn nhất hành tinh.
Nhiều nhóm cổ động viên chỉ trích rằng giá vé cho “fan trung thành” – những người đi theo đội bóng của họ suốt vòng loại – lại không khác gì khán giả phổ thông. Chính trị thậm chí đã nhập cuộc: thị trưởng New York Zohran Mamdani đã biến việc kêu gọi giảm giá vé thành một phần trong chiến dịch tranh cử của mình.
Trước sức ép, FIFA nhượng bộ nhỏ giọt: chỉ 1,6% tổng số vé được giữ ở mức giá “bình dân” 60 USD – con số mang tính tượng trưng hơn là giải pháp. Thêm vào đó, FIFA độc quyền cả thị trường vé lại, thu phí 15% cho mỗi giao dịch. Ở Mexico, luật chống đầu cơ buộc giá vé bán lại phải thấp hơn hoặc bằng giá gốc, khiến nhiều người không thể gỡ gạc chi phí di chuyển đắt đỏ.
Di chuyển – giấc mơ xuyên lục địa đầy rào cản
Một giải đấu được tổ chức cùng lúc ở ba quốc gia khổng lồ khiến hành trình của cầu thủ và người hâm mộ trở thành cuộc phiêu lưu... tốn kém. Ví dụ, đội thắng ở play-off châu Âu (Italy, Bắc Ireland, Bắc Macedonia hoặc Bosnia) sẽ phải di chuyển hơn 3.100 dặm trong vòng bảng – từ Toronto đến Los Angeles rồi Seattle. Trong khi đó, bảng I (New York/New Jersey, Boston, Philadelphia) sẽ dễ chịu hơn nhiều.
Nhưng rào cản lớn nhất không nằm ở khoảng cách, mà ở chính sách nhập cảnh của Mỹ. Nếu Canada và Mexico tương đối cởi mở, thì nước Mỹ dưới thời Donald Trump đang dựng lên bức tường vô hình mang tên thị thực và kiểm soát an ninh.
Tổng thống Mỹ đã ban hành lệnh cấm đi lại đối với công dân của bốn đội dự World Cup – Iran, Haiti, Senegal và Bờ Biển Ngà. Dù cầu thủ và quan chức được miễn trừ, người hâm mộ các nước này gần như không thể xin visa. Những quốc gia khác phải nộp hồ sơ qua hệ thống “truy cứu nhanh” mới, với lời hứa sẽ được phỏng vấn trong 6–8 tuần – nhưng rủi ro bị từ chối vẫn cao.
Ngay cả du khách được miễn visa vẫn có thể bị yêu cầu khai lịch sử mạng xã hội hoặc dữ liệu cá nhân. Các nhóm cổ động viên mô tả quy trình này là “xâm phạm quyền riêng tư trắng trợn.”
Bên cạnh đó, giá vé máy bay và khách sạn tại các thành phố đăng cai đã tăng gấp nhiều lần. Hàng nghìn phòng bị FIFA trưng dụng để phục vụ ban tổ chức, truyền thông và đối tác thương mại. Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy từng khuyên du khách “đi road trip xuyên bang để tiết kiệm” – một lời khuyên vừa hài hước vừa thực tế: trừ khi bạn sẵn sàng bỏ lỡ vài trận đấu, việc lái xe từ Seattle đến Dallas đơn giản là bất khả thi.
Giải đấu – rộng hơn, nhưng... loãng hơn
World Cup 2026 là kỳ đầu tiên có 48 đội, tăng thêm 16 so với trước. Hệ quả là hai phần ba đội sẽ vượt qua vòng bảng, khiến giai đoạn đầu có nguy cơ nhạt nhòa vì thiếu áp lực. Tuy nhiên, phần thưởng là một vòng knock-out bổ sung, hứa hẹn tăng tính kịch tính và cơ hội cho các đội “vừa tầm”.
Nhưng sự mở rộng này cũng đặt ra câu hỏi về giá trị của thành tích. Với Mỹ – đồng chủ nhà – chỉ cần thắng một trận loại trực tiếp là đạt đến vòng 16 đội, tương đương hai kỳ World Cup gần nhất. Liệu đó có còn được xem là “thành công”? Tương tự, các nền bóng đá trung bình sẽ phải định nghĩa lại khái niệm “tiến bộ” khi việc vượt qua vòng bảng trở nên quá dễ dàng.
Từ góc nhìn khác, thể thức mới là phép thử cho sức bền của khán giả. Với 104 trận đấu trong sáu tuần, người xem – cả trên sân lẫn qua màn hình – sẽ cần nhiều hơn niềm đam mê để không bị bội thực bóng đá.
Tổng thống Trump – khi chính trị len vào bóng đá
Không kỳ World Cup nào gắn chặt với chính trị như lần này. Donald Trump, người vừa nhận Giải Hòa bình FIFA, lại là nhân vật tạo ra căng thẳng lớn nhất cho giải đấu. Ông ban hành lệnh cấm đi lại với bốn quốc gia dự giải, triển khai quân sang Venezuela, và cho phép lực lượng vũ trang hoạt động tại các thành phố trong nước để “truy bắt tội phạm nhập cư.”
Trump từng tuyên bố sẽ rút các trận đấu khỏi những “thành phố xanh” – dù không có thẩm quyền, nhưng phát biểu đó đủ để dấy lên làn sóng phản đối. Với phong cách ưa trung tâm hóa ánh nhìn, nhiều người tin rằng ông sẽ tìm cách biến World Cup thành sân khấu chính trị nhằm củng cố hình ảnh lãnh đạo cứng rắn.
Sáu tháng trước giờ bóng lăn, World Cup 2026 mang trong mình tất cả những nghịch lý của thời đại: đắt đỏ nhưng đại chúng, toàn cầu nhưng chia rẽ, hoành tráng nhưng bất an.
Adblock test (Why?)
